Tachtig jaar geleden versloeg Barcelona de fascisten

Barricades aan El Paral·lel, 19 juli 1936

Op 17 juli 1936 komt het Spaanse leger in Marokko in opstand tegen de democratisch gekozen regering van de Spaanse Republiek. Meteen beginnen de executies van aan het regime loyale soldaten en linksen. Die nacht staan in Noord-Afrika 225 mensen voor de vuurpelotons. De volgende dag heeft de staatsgreep zich over het hele schiereiland verspreid, met opstanden van de rebellen in Sevilla, Córdoba, en - zonder succes - in Málaga. Op 19 juli rebelleren de militaire garnizoenen in meeste provinciehoofdsteden van Spanje. De Spaanse Burgeroorlog is begonnen.

Catalaanse Oase

In Catalonië  is het de maanden voor de staatsgreep relatief rustig gebleven. Voor een deel doordat de Lliga Catalana, de grote rechtse Catalaanse partij, geen poging doet om het vuur op te stoken en niet betrokken is bij de staatsgreep. Een andere reden is het proces van reorganisatie waarin de CNT, de anarchistisch vakbond, op dat momento is verwikkeld.

Natuurlijk was deze 'Catalaanse Oase' relatief. In Barcelona was op de dag van de coup zelfs nog een grimmige tramstaking aan de gang. De stad had in 1936 ongeveer ruim een miljoen inwoners en was de enige industriële metropool in Spanje. Haar industriële basis was complex. Textiel was de basis, maar het aandeel van de zware industrie was aanzienlijk. In Barcelona werd bijvoorbeeld de luxe Hispano Suiza auto's gebouwd, en bijna alle Spaanse locomotieven kwamen uit de Maquinista fabriek in Barceloneta. Het was een stad die sterk was doordrongen van de moderne tijd en de populaire 20e-eeuwse cultuur, met een relatief grote liberale middenklasse - maar ook een stad van grote arbeidersbuurten met miserabele leefomstandigheden.

Barcelona was  in de jaren dertig al een moderne stad. Bar Popeye aan de Carrer Balmes, 1937.

Geheime comités

De ochtend van zaterdag 18 juli, met de zomerhitte al voelbaar in de straten, bereikt het nieuws van de gebeurtenissen in Marokko Barcelona, hoewel de censuur de publicatie ervan verbiedt. Solidaridad Obrera, de krant van de CNT, mag het nieuws niet brengen, omdat dit, zo luidt het argument, een ‘belediging’ van de strijdkrachten zou zijn.

Voor de CNT komt de militaire opstand niet onverwachts. Al in oktober 1934 installeerde de vakbond geheime comités in alle Barcelonese wijken. Elk comité bestond uit zes leden, allen met welomschreven taken. Deze groepen vormen de kernen van de groepen arbeiders die in juli 1936 bij het uitbreken van de burgeroorlog worden gemobiliseerd.

Schietende soldaten die zich in een gebouw verschanst hebben.

Overvallen

In de dagen voor de staatsgreep hebben de anarchisten al hun geheime voorraden handvuurwapens tevoorschijn gehaald. Op 18 juli, de dag van de coup, gaan ze een flinke stap verder.  Groepen arbeiders overmeesteren individuele politieagenten en grijpen hun geweren. Ook zijn er inbraken in de wapenwinkels van de stad. In de haven overvallen de anarchisten afgemeerde schepen en maken daarbij zo'n tweehonderd vuurwapens buit. Intussen roepen de CNT en de UGT (de socialistische vakbond) een gezamenlijke algemene staking in heel Spanje uit, als protest tegen de staatsgreep.

In de dagen voor de staatsgreep halen de anarchisten  hun geheime voorraden wapens tevoorschijn

In de namiddag van 18 juli gaat een grote groep CNT-leden naar de Generalitat (de Catalaanse regering) op het Plaça de Sant Jaume en eist wapens om de stad te redden. De Generalitat - bang voor de komende staatsgreep, maar  zeker ook voor de anarchistische revolutionairen – weigert. Arbeiders die wapens dragen worden die zaterdag zelfs gearresteerd.  Wanneer het dramatisch nieuws over de voortgang van de staatsgreep in Sevilla en elders Barcelona bereikt, opent een aantal sympathieke Republikeinse officieren van het leger ’s avonds  wel een klein wapenarsenaal voor de CNT.

Ronda de Sant Pau, 19 juli 1936

Eigen plan

De Generalitat is bezig met een eigen plan om de staatsgreep neer te slaan. De Catalaanse regering beschikt over ongeveer duizend Guardias de Assalto (de nieuwe Republikeinse ordepolitie), naast tweehonderd Mossos d'Esquadra, de eigen Catalaanse politie. Die zaterdagmiddag gaat president Lluís Companys van het Generalitatspaleis naar het hoofdbureau van politie aan de Via Laietana, om van daaruit de operaties te coördineren.

De straatjes van de volksbuurten zijn vol met mannen en vrouwen. Waarschijnlijk slapen weinigen tijdens die lange, hete nacht. President Companys maakt om twee uur in de ochtend een wandeling over de Rambla. Llano de la Encomienda, de loyale Republikeinse legeraanvoerder, meldt aan Companys dat garnizoenen van de stad kalm zijn.  In Barcelona zijn op dat moment negen- tot tienduizend soldaten gestationeerd, het overgrote deel van de Spaanse strijdkrachten in  Catalonië. Ze zitten grotendeels in garnizoenen aan rand van de stad (Sant Andreu, Pedralbes), de rest bevindt zich in kleinere kazernes dichter bij het centrum (waaronder Drassanes).

Dubbel rantsoen rum

Een paar uur later, rond vier uur die zondagochtend 19 juli worden de dienstplichtige soldaten gewekt door hun officieren. Het plan is dat de troepen zich verzamelen op het Plaça de Catalunya om van daar uit sleutelgebouwen (het Telefónica-gebouw aan het plein, het regeringspaleis en het stadhuis aan het Plaça de Sant Jaume, radiostations, etc.) te bezetten. Als de stad onder controle is, zal generaal Manuel Goded zich bij hen voegen. Deze moet eerst nog de opstand op Mallorca en Ibiza leiden, alvorens naar Barcelona te vliegen.

De soldaten krijgen een dubbel rantsoen rum en gaan naar buiten. Waar ze uiteraard gezien worden door CNT-spionnen. Om vijf uur klinken alle sirenes van de fabrieken en in de haven. Dit is het sein. Vijftienhonderd tot tweeduizend militanten en arbeiders gaan de straat op. Kasseien worden uit de straten gerukt om barricades mee te bouwen, een effectief verdedigingsmiddel tegen lichte artillerie, weten ouderen nog van de Tragische Week in 1909. President Lluís Companys maakt op Barcelona Radio de staatsgreep bekend, terwijl de Generalitat haar politie de straat opstuurt.

Kasseien worden uit de straten gerukt om barricades mee te bouwen.

Bijna onmiddellijk worden de militaire rebellen aangevallen door arbeidersmilities en de politie. Vanaf gebouwen worden granaten gegooid en beschieten sluipschutters de soldaten. Ook zijn er meerdere virtuele zelfmoordaanslagen. Vrachtauto’s bijvoorbeeld, die op volle snelheid op de colonnes inrijden.

Anarchisten vechten schouder-aan-schouder met communisten en Catalanisten

Lang niet alle soldaten zijn de kazernes uitgekomen en velen deserteren tijdens de gevechten, hun wapens achterlatend, die vervolgens worden opgepakt door arbeiders. Daardoor raken in de loop van de ochtend steeds meer arbeiders bewapend. Ideologische verschillen tellen even niet. Anarchisten vechten schouder-aan-schouder met communisten en Catalanisten. Politiemensen breken uit het gelid en verbroederden zich met de CNT-arbeiders.

Een Guardia Civil krijgt van een militielid een armband: 'Trouw aan de Republiek'.

Vroeg in de middag wordt duidelijk dat de coup is mislukt. De Guardia Civil kiest om twee uur de kant van de Republiek. Tegen de avond zijn nog maar een paar plekken in handen van de rebellen. Generaal Goded wordt kort na aankomst in Barcelona gearresteerd en maakt, gedwongen door Lluís Companys, op Radio Barcelona de overgave bekend:

Generaal Goded na zijn arrestatie in Barcelona

"Het lot heeft tegengewerkt, en ik ben gevangengenomen, om welke reden ik u allen die mij hebben gevolgd van uw verplichtingen ontslaat.”

De Guardia Civil arresteert rebellerende militairen.

De uitzending heeft en grote impact op de Republikeinse moraal in heel Spanje. In Madrid schalt Godeds overgavetoespraak door de luidsprekers, afgewisseld met het overwinningsnieuws uit Barcelona.

Die zondagavond worden de kazernes - tegen die tijd slecht verdedigd - bestormd door anarchistische milities, geholpen door dienstplichtige militairen. Gedeeltelijk gebeurt dat om meer wapen in handen te krijgen, om daarmee de laatste rebelse bolwerken te kunnen verslaan. De anarchisten maken ongeveer dertigduizend wapens buit, vooral in het Sant Andreu garnizoen. Veel wapens worden vervolgens vanaf vrachtwagens uitgedeeld aan de bevolking in de volkswijken.

In Barcelona was dit een van de belangrijkste momenten van de oorlog. Plotseling was de werkende klasse, tot de tanden toe gewapend, en daarmee in staat tot het meest opmerkelijke anarchistische experiment in de wereldgeschiedenis.

Uitdeling van buitgemaakte wapens onder de arbeiders.

De mythe van het 'Volksleger'

De mythe van 'het Volksleger dat massaal in opstand was gekomen, ontstond in de dagen na het neerslaan van de opstand, toen de wapens werden uitgedeeld.  In werkelijkheid gingen een paar duizend CNT-militanten, enkele honderden  leden van de POUM (de anti-Stalin marxistische partij), plus een kleine groep van Catalaanse nationalisten en orthodoxe communisten op 19 juli 1936 de straat op.
In de strijd vielen aan beide zijden in totaal  450 gewonden  en tweeduizend gewonden. De meesten  waren arbeiders.

BCN BITES - kijk voor meer nieuws over Barcelona en Catalonië op onze Facebook pagina!

Barcelona Revisited - bijzondere fiets- en wandeltours door Barcelona

De tien meest universele kunstwerken van Barcelona - volgens de Barcelonezen zelf (4)

Welke tien openbare kunstwerken  in Barcelona zijn het meest universeel? Dat wilde de organisatie Capital de la Cultura Catalana weten. Meer dan 7000 Barcelonezen mailden hun favorieten. Genoeg aanleiding voor een serie posts.  Deze keer de roerige geschiedenis van het duo República en Victoria.

6. Josep Viladomat - La República (Homenage a Pi i Maragall) (1934). Plaça de Llucmajor

Een beeld met een lange geschiedenis. Pi i Maragall, Catalaan en tweede president van de kortstondige Eerste Spaanse Republiek zou al in 1915 een monument krijgen, maar onderling politiek gekrakeel en de dictatuur van Primo de Rivera verhinderde realisering. Pas met de komst van de Tweede Spaanse republiek werd het echt wat. In 1931 verscheen op het Plaça  Cinc d´Oros een buste van Pi i Maragall, gemaakt door Felip Coscolla:

Kennelijk had de president te weinig uitstraling voor het plein op de kruising van de chique Passeig de Gracia en de Diagonal. Al in 1934 werd een openbaar concours uitgeschreven voor een imposanter werk, met als gelukkige winnaar Josep Viladomat. Zijn beeld, een naakte República, belandde helemaal bovenop een als el lápiz (het potlood) gedoopte obelisk, een werk van de gemeentearchitecten Josep Vilaseca en Adolf Florensa. Pi i Maragal degradeerde; aan de voet van het potlood kreeg hij een medaillon, bedacht door Joan Pie.

De Catalaanse president Lluís Companys onthulde de bonte verzameling. Dat was op 12 april 1936, aan de vooravond van de Spaanse Burgeroorlog:

Blote borsten
Franco won die oorlog in 1939. Lluis Companys werd in 1940 gefusilleerd. Straten en pleinen kregen nieuwe namen. Het Plaça Cinc d’Oros heette voortaan Plaza de la Victoria. En talloze beelden die in Franco's ogen niet Spaans genoeg waren werden weggehaald en vaak vernietigd. Viladomats naakte dame met lauriertak verdween (samen met Pi i Maragalls medaillon) in een gemeentelijk magazijn. Ze werd vervangen door zo'n typisch Franco-symbool, een adelaar, door de Barcelonezen al snel el Gran Loro genoemd, de Grote Papegaai.

Helemaal bovenaan: el Gran Loro.

Victoria van Frederic Marès.

Onderaan de voet van de obelisk kwam wel andere dame. Ironisch genoeg was dit het beeld waarmee veelschepper Frederic Marès in 1934 de tweede prijs had gewonnen. Marès moest wel een en ander wijzigen. Die blote borsten bijvoorbeeld, dat kon in het streng-katholieke Spanje van Franco natuurlijk niet. En zo werd de vrijgevochten República een zedige Victoria, aan haar voetjes een inscriptie voor de gevallen ‘helden van het franquisme’.

De vrijgevochten República werd een zedige Victoria

Weer volgden andere tijden. Franco ging in 1975 dood en Spanje werd weer een koninkrijk. Barcelona noemde het Plaza de la Victoria naar de nieuwbakken vorst. In het Catalaans – dat mocht nu weer: Plaça Joan Carles I. Vreemd genoeg liet het gemeentebestuur Marès’ Victoria ongemoeid, al werd de inscriptie voor de dode Franco-helden een paar jaar later bedekt.

Viva la República!
Viladomats beeld ondertussen, kwam ook onder het stof vandaan. Het beeld ging zelfs op reis, naar Madrid nog wel. In 1983 figureerde het daar op de tentoonstelling Cataluña en la España moderna – ja, toen hielden Madrid en Catalonië nog een beetje van elkaar.

De medaillon voor Pi i Maragall. 

Het duurde nog tot 1990 voordat een vaste plaats werd gevonden, het Plaça de Llucmajor in de arbeiderswijk Nou Barris. Daar kwam van het duo Albert Viaplana en Helio Piñón een abstract kunstwerk te staa , als entourage voor zowel Viladomats República als de medaillon van Pi i Maragall. De vlaggenmast (?) is natuurlijk een weinig subtiele verwijzing naar het potlood op het Plaça Joan Carles I.

República

Daar gaat Victoria.

Op dat plein stond nog al die tijd Marès' Victoria. Eind 2007 nam het Spaanse parlement de Ley de Memoria Histórica (Wet op de Historische Herinnering) aan, die de slachtoffers van de burgeroorlog hulp en eerherstel moet geven. Deze wet verplicht Spaanse gemeenten onder meer om Franco-symbolen uit het openbare leven te verwijderen. In Barcelona was het beeld van Frederic Marès het allerlaatste. Op 31 januari 2011 was het zover. De socialistische burgemeester Jordi Hereu hield een kort toespraakje en daar ging Victoria. "Viva la República!", riepen de tweehonderd toeschouwers.

De Grote Papegaai was al jaren eerder uitgevlogen.

 

 Dat Victoria als laatste werd verwijderd, was, zo wist Hereu te vertellen, omdat prioriteit was gegeven aan het ruimen van beelden met een uitgesproken Franco-signatuur. Zoals het ruiterstandbeeld van de Caudillo in het kasteel op de Montjuïc. De maker: Josep Viladomat.

Het Franco-ruiterstandbeeld werd in 2008 opgeborgen in  een gemeentemagazijn.

BCN BITES - kijk voor meer nieuws over Barcelona en Catalonië op onze Facebook pagina!

De terugkeer van Lluís Companys

Terugkeer van Lluís Companys in Barcelona, 1 maart 1936.  (Foto: AGE)

'In 1934 slaat de nog jonge generaal Francisco Franco een grote opstand van mijnwerkers in Asturië neer, met 1500 doden en 3000 gewonden tot gevolg. Uit protest roept Companys een eigen Catalaanse staat uit binnen de ‘Federale Republiek Spanje’. Regeringstroepen bezetten daarop Barcelona en beschieten verschillende overheidsgebouwen. Binnen tien uur is de strijd gestreden. Companys krijgt dertig jaar gevangenisstraf, maar komt na twee jaar weer vrij als in Madrid links opnieuw aan de macht is gekomen.

Toch duurt ook deze periode niet erg lang. Spanje blijkt een verscheurd land en na een mislukte couppoging van vier generaals waaronder Franco, begint een bloedige burgeroorlog waarin honderdduizenden burgers door nationalisten én republikeinen worden vermoord. Na drie jaar van gevechten en bombardementen door Franco’s fascistische vrienden uit Italië valt op 26 januari 1939 ook Barcelona. Voor de Catalanen begint opnieuw een duistere periode van militaire onderdrukking waarin andersdenkenden worden opgepakt en censuur het openbare leven bepaalt.'

Lees het hele verhaal over de Catalaanse strijd voor de erkenning van de eigen identiteit in Barcelona voor gevorderden. Het boek, met journalistieke verhalen en 175 'geheime' Barcelona-tips, verschijnt op 10 april bij uitgeverij Oostenwind.






BCN BITES - kijk voor meer nieuws over Barcelona en Catalonië op onze Facebook pagina!

Catalonië onafhankelijk verklaren? Voor ERC ooit een fluitje van een cent!

Of de elf zetels verkiezingswinst van Esquerra Republicana de Catalunya een zelfbeschikkingsreferendum dichterbij brengt  - laat staan de onafhankelijkheid- , dat valt nog te bezien. De partij van Oriol Junqueras heeft wél de nodige ervaring met het uitroepen van een Catalaanse staat.
 
De laatste staat met de naam Catalonië  had een bestaansduur van 10 uur. Op 6 oktober 1934, om acht uur ´s avonds, betrad president Lluis Companys het balkon van het Palau de Generalitat aan het Plaça de Sant Jaume in Barcelona. Daar verklaarde hij met plechtige woorden dat Catalonië voortaan een republiek was. De volgende ochtend om zes uur was alles over. 

Grootvader

Drie jaar eerder, in 1931, waren de Spaanse gemeenteraadsverkiezingen gewonnen door de socialisten en  de republikeinen, sinds eind 1930 samen verenigd in wat de Voorlopige Republikeinse regering werd genoemd.  In Catalonië  was  dat jaar Companys´ partij Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) de  grote winnaar. 

14 april 1931: Francesc Macià roept de Catalaanse staat uit

Op 14 april 1931 deed koning Alfons XIII troonsafstand en werd in Madrid de Tweede Spaanse Republiek uitgeroepen. Feest in de Spaanse hoofdstad. Op de Puerta del Sol gingen de mensen uit hun bol. 
Eerder die dag had een euforische Lluís Companys, op dat moment civiel gouverneur van de provincie Barcelona, in de Catalaanse hoofdstad al ‘de Republiek’ uitgeroepen. 

De laatste Catalaanse staat bestond tien uur

ERC-leider Francesc Macià - al op leeftijd en door zijn landgenoten liefkozend l´avi, (grootvader) genoemd -  wist van niks, barstte in woede uit, en proclameerde vervolgens een Catalaanse Republiek als ‘lidstaat van de Iberische federatie’. Een federatie die niet bestond. Onder hevige druk van de voorlopige Republikeinse regering moest Macià de dagen daarna inbinden. Macià mocht president worden van een autonoom regeringsapparaat ( de Generalitat), maar dan wel binnen de Spaanse staat. 

Augustus 1931: demonstratie voor het eigen statuut.

In augustus 1931 volgde een referendum over een eigen Catalaanse ´grondwet´, het Estatut de Autonomia. Maar liefst  562. 691 Catalanen (99 % van de stemgerechtigden - alléén mannen) stemden voor, 3276 stemmers waren tegen. Na veel discussie keurde het Spaanse parlement een verwaterde versie van het statuut goed, op 9 september 1932. Bij de parlementsverkiezingen van dat jaar behaalde de ERC vervolgens twee keer zoveel stemmen als de behoudender LLiga Regionalista. Francesc Macià werd president van Catalonië.

Onstuimig 

De regering-Macià maakte van het Catalaans de officiële taal en voerde de bestedingen in de gezondheidzorg en het onderwijs  fors op. Maar toen overleed eind 1933 opa Macià. Zijn opvolger was de nummer twee van de ERC, de veel jongere en nog veel onstuimiger Lluis Companys. Een van diens eerste maatregelen was de goedkeuring van een wet op teeltcontracten, waardoor pachters meer rechten kregen. Niet alleen de Lliga Regionalista lag dwars, ook het conservatieve Spaanse parlement was tegen. De heren in Madrid verwierpen de wet als zijnde in strijd met de grondwet. Daarmee waren de verhoudingen tussen Companys en Spanje op scherp gezet. 

Ondertekening van het Catalaanse statuut door de Spaanse president Alcalá-Zamora.

Dynamiet

De conservatieve wind veroorzaakte een golf van protestacties, waaronder een algemene staking. In Asturië kwamen 40.000 mijnwerkers in opstand. Om de rebelse – en met dynamiet gewapende - mijnwerkers  een lesje te leren, deed de getergde regering een beroep op een jonge generaal die furore had gemaakt in Noord-Africa: Francisco Franco. De toekomstige Caudillo en zijn ´moorse´ legioen deden wat van hen werd verwacht, ten koste van zo´n 1500 doden en 3000 gewonden.

Asturië 1934: de Guardia Civil voert gearresteerde mijnwerkers weg.

Catalaanse staat
“Liberaal, democraat en republikein, Catalonië kan zichzelf niet afzijdig houden van de protesten die het land overspoelen", sprak Lluís Companys op 6 oktober 1934 vanaf het balkon van het generalitatspaleis.  "In naam van het volk en het parlement, de regering waarvan ik president ben, neemt alle bevoegdheden over die verbonden zijn met de macht in Catalonië, en verklaart de Catalaanse staat binnen de Federale Republiek Spanje.”

Het Plaça d'Àngel, 6 oktober 1934.

 De centrale regering in Madrid reageerde met het uitroepen van de staat van beleg. Troepen onder leiding van generaal Batet bezetten Barcelona en beschoten overheidsgebouwen. Companys, die had geweigerd de steeds machtiger en talrijkere anarchisten van Barcelona te bewapenen, had slechts de beschikking over een groepje Catalaanse paramilitairen, de Escamots.

Achter de tralies: Lluís Companys (3de van links) en zijn kompanen, 7 oktober 1934.

De volgende ochtend om zes uur was de ongelijke strijd gestreden. Companys werd gearresteerd en veroordeeld tot 30 jaar opsluiting in de gevangenis El Puerto de Santa Maria, in het verre Cádiz. 
Op 16 februari 1936 kreeg hij amnestie, nadat de Spaanse verkiezingen waren gewonnen door het Front Popular, een coalitie waarvan ook het ERC deel was. Opnieuw werd Lluis Companys president van Catalonië. 

1 maart 1936: Lluís Companys is terug in Barcelona.

Kort daarna begon de burgeroorlog.

Het raadsel van de Canaletes (1)

En wéér vierden de supporters bij de Font de Canaletes (Fuente de Canaletas in het Spaans) een triomf van hun Barça.
Er zijn riantere locaties denkbaar om met een paar duizend geestverwanten - al waren het er vandaag veel minder - een feestje te bouwen.

Toch is  het een logische plek. Om te beginnen was  de fontein altijd een populaire ontmoetingsplaats. Je praatte erbij met bekenden, en deelde de laatste nieuwtjes en roddels. En dan had de bron ook nog eens het beste drinkwater van de stad – daarover een andere keer meer.
De populariteit van Canaletes groeide nog toen ene Esteve Sala in 1901 een drankenkiosk begon, pal naast de fontein. Het kletst tenslotte lekkerder wanneer je er iets te drinken bij hebt.

Frits van Turenhout
De ondernemende Sala liet het niet bij die ene kiosk. Hij opende de ene na de andere onderneming en werd de horecakoning van Barcelona. Sala had ook een bar vlakbij El Camp del Carrer Indústria, het eerste stadion (1909-1922) van FC Barcelona, aan wat nu de Carrer de París heet. Van daaruit vertrok na afloop van elke  Barça-wedstrijd een ober in grote haast naar de Canaletes-kiosk. Daar schreef deze mobiele Frits van Turenhout de uitslag op een groot schoolbord. Het nieuwsgierige publiek stroomde toe en vierde overwinningen steevast met drankjes en broodjes van de kiosk.
En zo is het gekomen.
(Dit is versie 1a.  In versie 1b ontbreekt de ober en werd er gebeld naar de kiosk. Om te beginnen tijdens de rust. ´Zorg voor veel broodjes heren, we staan met 3-0 voor!´)

De kiosk bij de fontein op de Rambla de Canaletes.

Versie 2 heeft ook schoolborden en die hingen dan  aan het pand gevestigd op Rambla nummer 13 (nu 133, Bar Núria,- anno 1926 en ook eigendom van Esteve Sala- zit er nog steeds)  Daarop verschenen de headlines van de krant La Rambla (opgericht: 1930), de krant van Josep Suñol i Garriga, directielid van FC Barcelona - in 1935 werd hij voorzitter, als opvolger van, jawel, Esteve Sala.

 De kiosk werd in 1951 afgebroken. De fontein zwijgt. De supporters juichen en zingen.

La Rambla werd gemaakt op de Rambla de Canaletes nummer 13, ter hoogte van de fontein. Om extra kopers te trekken, zette de redactie de belangrijkste nieuwtjes op een schoolbord op het balkon van  het pand. Vooral de voetbaluitslagen trokken altijd drommen belangstellenden.
En zo is het gekomen.

Josep Suñyol (met sigaar) met links van hem de Catalaanse president Lluís Companys in mei 1936 op de tribune van Les Corts,  het tweede stadion (1922-1957) van FC Barcelona.

Dan is er nog versie 3, of meer een versie 2b eigenlijk. Waarin het schoolbord niet verbonden is met La Rambla, maar met, geloof het of niet, de Madrileense krant El Sport (opgericht: 1917), die dus op de Rambla de Canaletes een kantoor had. Verder hetzelfde verhaal als versie 2.

En zo is het gekomen. Een historisch gezien juiste plek dus, die fontein, voor een Barça- feestje. Maar welke versie van ´het waarom´ nu de juiste is?

Afbraak van de befaamde kiosk, 1951. (foto: Pérez de Rozas)

De kiosk werd in 1951 afgebroken. De fontein zwijgt. En de supporters juichen en zingen.