In Barcelona´s dierentuin blijft de geschiedenis grotendeels ondergronds

De resten van de bolwerken in de dierentuin van Barcelona.

Barcelona´s dierentuin is op de schop. En dat levert archeologische verrassingen op. Of verrassingen… steek in Barcelona een spa of schop in de grond en je vind altijd wel iets uit een ver verleden. Deze week gebeurde dat bijvoorbeeld op de Turó de Rovira.

 Bij het toegankelijker maken van het luchtafweergeschut uit de Spaanse Burgeroorlog op deze heuvel zijn resten gevonden van, zo lijkt het, een Iberisch dorp uit de tweede eeuw voor Christus.

Het Barcelona van 1714 ingetekend op een moderne kaart. Rechtsonder in rood de stervormige citadel, gebouwd in de periode 1715-1718.

De vondsten in de dierentuin zijn veel minder oud. Het gaat om twee bolwerken. Het eerste is het Llevant bolwerk uit de 16de eeuw, een van de elf versterkte plekken in de stadsmuur die in 1714 Barcelona moesten beschermen tegen de troepenvan Filips V.

IJdele hoop. Filips nam de stad in, brak die voor een deel af en zette op de vrijgekomen plek een gigantische citadel  neer. Ook deze Ciutadella had bolwerken, vijf om precies te zijn. Waaronder eentje dat de naam Don Fernando kreeg en gedeeltelijk werd gebouwd op de resten van het Llevant bolwerk.

Giraffen
Het Ciutadella fort werd later een park met dezelfde naam, dat weer later een dierentuin kreeg.  De resten van beide bolwerken zijn gevonden op de plek waar straks weer de giraffen moeten struinen. Zand over de geschiedenis dus, in afwachting van een volgende generatie Barcelonezen. Gelukkig zal bij het nieuwe dolfinarium wel een ander deel van het bolwerk zichtbaar blijven voor het publiek.

Van de citadel resteren nog wat gebouwen, waaronder het arsenaal, dat nu het Catalaanse parlement is. Meer verborgen sporen zijn er ook.  Zoals die in het gemeentelijk sportcentrum aan de rand van het park. Binnen bij het zwembad is een klein stukje te zien van wat ooit de baluard de la Reina was, het bolwerk van de Koningin.

BCN BITES - kijk voor meer nieuws over Barcelona en Catalonië op onze Facebook pagina!

Het straatje van de (laatste) kussen

De foto hierboven is van de Carrer dels Petons, de Straat van de Kussen. Een mysterieus, doodlopend steegje aan de rand van de wijk La Ribera, met een al even raadselachtige naam. Al ontbreekt het niet aan verklaringen van de herkomst.

Verklaring 1 begint met de feiten:  De Carrer del Petons was ooit verbonden met de Carrer del Portal Nou, totdat op de doorgang het huis van het bontwerkersgilde werd gebouwd.  Verder woonde in de Carrer del Portal Nou ooit ene Joan Pontons, zo blijkt uit een document van 1651.  

Maar dan wordt het gissen: Pontons was mogelijk  een vooraanstaand man, belangrijk genoeg zelfs voor een ´eigen´ straat (die overigens ooit Carrer de la Fusina heette, en nóg eerder Carrer de Jaume Negre). De Barcelonezen vervingen in de loop der tijd  – voor de grap of uit onwetendheid -  ´pontons´ door ´petons´. En daarom heet de straat nu Carrer del Petons.

Verklaring 2 is die van de zwartkijkers. Die zeggen dat het straatje ooit de plaats was waar de ter dood veroordeelden afscheid konden nemen van hun geliefden, voor ze werden opgehangen. De galg stond op de Esplanada, de kale strook land die diende als veiligheidszone tussen La Ribera en de Ciutadella, het gigantische fort dat was gebouwd in opdracht van de Spaanse koning Philips V.

Ophanging op de Esplanada.

Straat en naam Carrer del Petons dateren echter van vóór 1717, het jaar waarin werd begonnen met de bouw van de Ciutadella.  En dus, zeggen de romantici, ligt het anders (verklaring 3): het donkere, nauwe straatje was (en is?) gewoon een prima vrijplek voor verliefde stelletjes. 

Daarbij sluiten wij ons graag aan,  in ieder geval voor vandaag: de dag van Sant Jordi,  de Catalaanse Valentijn.