De billen van een honkvaste boekhouder

Je hebt borsten- en billenmannen. Joan Colom was  een billenman. Hij moest wel. Fotograaf Colom wilde het echte leven vangen, niet een geposeerde versie daarvan. Daarom schoot de fotograaf zijn plaatjes meestal vanaf heuphoogte. Terloops. Stiekem. Op Coloms foto´s van Ravalhoertjes zie je dan ook nauwelijks een buste. Konten des te meer. De beroemdste is deze:

Een prachtig, mooi rond exemplaar, dat overigens ook de derrière zou kunnen zijn van een kooplustige dame. 'Wat ligt daar nou in die etalage?’

De snapshots vereisten veel geduld. “Hé lekker ding, gaan we het nog doen of hoe zit dat?” vroeg een hoertje soms, wanneer Colom weer eens vier uur lang op één plek had staan posten, wachtend op Het Moment. 

 “Hé lekker ding, gaan we het nog doen of hoe zit dat?” vroeg een hoertje soms.

De fotograaf vertelde over zijn werkmethode aan een verslaggever van de Britse krant The Independent. Het was 1999. De opschoning van El Raval was in volle gang, de nieuwe rambla was bijna klaar. Van veel plekken restten slechts foto´s. Toeval of niet, maar het Nationaal Museum van Catalonië kwam dat jaar met een reprise van de allereerste Colom-tentoonstelling, uit 1961, La Calle (De straat) genaamd.

Late hobby
In 1961 was Joan Colom (1921) al lange tijd boekhouder bij een textielbedrijf. Fotograferen deed hij pas een paar jaar. Een onderwerp voor zijn late hobby had hij meteen: El Raval. En dan niet het iets betere noordelijke deel waar hij zelf opgroeide, maar de ruige southside, richting haven. Barrio Chino, buurt van hoeren, van arbeiders, en van oude en jonge armoedzaaiers.

Colom fotografeerde het totale leven in de wijk. “De basis van mijn werk is de mens in al zijn verschijningen”, zei hij in het Independent-interview. Maar natuurlijk trokken zijn hoeren de meeste aandacht. In 1964 publiceerde de gerenommeerde uitgeverij Lumen een boek met Coloms hoerenfoto´s, als deel van de serie Palabra e Imagen, Woord en Beeld. Voor het woorden bij de foto´s zorgde Camilo José Cela, de latere Nobelprijswinnaar en persoonlijke vriend van Manuel Fraga, Franco´s minister van Voorlichting en Toerisme. Dankzij die vriendschap kwam de uitgave praktisch ongeschonden door de strenge Spaanse censuur.

Verkoopsucces
Het boek getiteld Izas, Rabizas y Coliopteras (drie historische slang-woorden voor hoeren, een ideetje van Cela) was een instant-verkoopsucces, maar Joan Colom was niet blij. Hij ergerde zich aan de spottende, sarcastische teksten van Cela bij zijn toch zo liefdevol bedoelde foto´s. Een van de geportretteerde hoeren was ook boos. De vrouw begon een rechtzaak, maar kwam vervolgens bij de eerste zitting al niet opdagen. Waarop Joan Colom zich nu écht slecht voelde, zijn camera opborg en begon met een nieuwe hobby: tennissen.

Joan Colom werkte tot zijn pensioen in 1977 als boekhouder bij ‘zijn’ textielbedrijf. Pas eind jaren negentig trok hij weer met zijn Leica door de straten van El Raval. In 2012 doneerde de fotograaf zijn archief aan het Nationaal Museum van Catalonië. Daar is sinds een maand een selectie te zien van ruim 500 foto´s. Naar verluidt is de maker zelf nog niet komen kijken.

Jo faig el carrer – Joan Colom, fotografíes 1957-2010. Museu Nacional d’Art de Catalunya. Metro L 1 en L3 (Pl. Espanya).
Toegang: 6 € (elke zat. Na 15.00 uur gratis). Tijden: di. t/m zat. 10-18 uur; zon- en feestdagen 10-15 uur.

Update: lees hier een artikel over El Raval vandaag (uit de krant van gisteren).
Ook zeer de moeite waard: de filmdocumentaire Monica del Raval - Autobiography of a Whore.


BCN BITES - kijk voor meer nieuws over Barcelona en Catalonië op onze Facebook pagina!

Pedro´s ecotuin in Barcelona

In dit pand zat ooit een matrassenzaak, nu koop je er kippen van het spit. Om de hoek gaat het er echter 100 % plantaardig toe. Bovendien is El Jardinet del Pedró (Pedro´s tuintje) volkomen ecologisch. Het irrigatiesysteem gebruikt regenwater, opgevangen in een tank onder de tuin. Zonnepanelen op het dak van het buurpand zorgen voor de aandrijving van het systeem

De oude muur.

Deze originele groenstrook aan het Plaça del Pedró (El Raval) is een van de verticale muurtuinen die de gemeente Barcelona aan het maken is. Oude en vaak lelijke muren die ooit de scheiding vormden tussen twee panden krijgen op deze manier een mooi groen tweede leven.

Een aantal van de muren kun je al terugzien via de app BCN Paitsage. Maar beter nog is ze live te beleven.






BCN BITES - kijk voor meer nieuws over Barcelona en Catalonië op onze Facebook pagina!

De favoriete wintertapa in Barcelona

Al het goede komt van boven. Zo ook de churro. Gedoopt in stroopdikke chocolade is deze gefrituurde deegsliert de favoriete wintertapa van veel Barcelonezen.

De churro werd lang geleden uitgevonden door een bergherder ergens in Noordwest Spanje. De man trok daar rond met zijn Churra-schapen. In de ochtendkou gaat een knapperig warm broodje er natuurlijk altijd in. Maar vind maar eens een oven hoog in de bergen. Op een dag kreeg de herder een ingeving. Boven een houtvuurtje frituurde hij wat deegslierten, gemodelleerd naar de hoorns van de Churra-bok. Het resultaat was verrassend lekker.

Eenmaal beneden verspreidde de herder de blijde boodschap. Met succes. Begin negentiende eeuw was een Spaanse fiesta zonder churros eigenlijk al ondenkbaar.

Een mooi verhaal, maar hoogstwaarschijnlijk niet meer dan dat. De Chinese churro heet Youtiao. Deze werd vermoedelijk door de Arabieren en/of Portugezen meegenomen naar het Westen en daar aangepast aan lokale smaken.

Niet van boven dus komen ze, de churros, maar uit het Oosten.

Hemels lekker blijven ze.

De lekkerste 'churros con chocolate' van Barcelona eet in je het befaamde chocoladestraatje, carrer de Petritxol.







BCN BITES - kijk voor meer nieuws over Barcelona en Catalonië op onze Facebook pagina!

Zelf ontdekken: het kleine landschap van Barcelona

 Wie van het water van de Canaletes drinkt, wordt verliefd op Barcelona en keert altijd weer terug.
Je vind deze anekdote over de fontein aan de Ramblas in elke toeristische gids. Maar Barcelona heeft talloze van dergelijke plekken met een verhaal of verhaaltje. Meer of minder bekend, behoren ze tot het  collectieve geheugen van de stad. Om te voorkomen dat ze daaruit verdwijnen, ontwikkelde de gemeente het project Petit Paisatge de Barcelona. Met behulp van een app loop je je eigen route door het Kleine Landschap van de stad. De app heeft ook een Engelse versie. Er zijn drie categorieën (Landscapes, Party Walls en Shops) die je net zoveel kunt mixen als je wilt. Hieronder drie voorbeelden uit elke categorie:

Landscapes: Canonge’s posters, carrer del Pas de l’Ensenyança en Plaça Reial

Known as the Catalan Merlin, Canonge was a famous magician in America and a good part of Europe, combining this profession with that of a shoe shine. In Barcelona there are two nineteenth century posters that commemorate him: one located in plaça Reial, where he worked as a shoe shine, with the other on carrer del Pas de l’Ensenyança, where he appears consecrated as a magician with a rabbit coming out of a top hat.

Party Walls: The Cats Party Wall, carrer d’en Xuclà, 5

 Before being refurbished, the remains of what was an old adjoining building could clearly be seen on this party wall (stairs, remains of walls, the different colours of the walls ...). The work on this wall aims to evoke the memory of life here through a mural which shows the illustrations of cats that were there before. This refurbishment provides a new backdrop to the square that neighbours, significantly, have called "the Cats".



 

Shops: Ganiveteria Roca, Plaça del Pi 3

The basement of a building that has the oldest graffitos in Barcelona, Ganiveteria Roca knife shop set up there in 1916. What most stands out about the shop is the carpentry both in the store’s interior and exterior, which is of the so-called Viennese or Austrian Secessionist style, due to the fact the founder received his training in Solingen, Germany, and then Paris, hence the name of the shop "Solingen, Paris, Barcelona."


Je kunt de app downloaden op: www.bcn.cat/paisatge



BCN BITES - kijk voor meer nieuws over Barcelona en Catalonië op onze Facebook pagina!

Hervonden herinneringen

Straatbeeld in Sarrià, rond 1900. (foto: Frederic Borda Altariba/AFB)

 
December. Tijd van inkeer en terugkijken. Ook in Barcelona. Het fotoarchief van de stad gaat terug naar rond 1900, naar het Barcelona buiten de wirwar van Ciutat Vella en de strakke geometrie van de Eixample.
De 150 opnamen genomen in rond de Sierra Collserola tonen hoe landelijk dorpen als Sarrià (pas sinds 1921 deel van Barcelona) begin vorige eeuw nog waren.
 

Het klooster van Pedralbes, rond 1900. (foto: Jaume Anglada/AFB)

Els Quatre Gats
Rond diezelfde tijd bleven in het centrum van de stad de klanten van café Els Quatre Gats steeds meer weg. Vlak voor het ooit populaire artiestencafé in 1903 zijn deuren sloot, richtten 14 winkelbedienden er nog gauw een eigen vakbond op, het Centre Autonomista de Dependents del Comerç i la Indústria (CADCI).
Het project van de ‘saltataulells`’ (toonbankspringers) was een succes. Het CADCI werd een vooraanstaande linkse vakbond en een belangrijk centrum van het Catalanisme. Later, tijdens de burgeroorlog, was het vakbondskantoor aan de Rambla de Santa Mònica een logistieke schakel in het verzet tegen Franco.

het enorme CADCI-archief viel in handen van de dictator

CADCI-Lidmaatschapskaarten.

Na de inname van Barcelona in februari 1939 eindigde het enorme CADCI-archief in handen van de dictator, evenals dat van de Catalaanse regering en ander Catalaanse instituties. De geconfisqueerde documenten belandden uiteindelijk in Salamanca. Daar gebruikten het regime de archieven voor de eigen dossiervorming over ‘vijanden van de staat´. 

Pas begin 2012 keerden de eerste ‘Papeles de Salamanca’ terug in de handen van de rechtmatige eigenaren of hun erfgenamen. Onder de documenten bevond zich ook een deel van het CADCI-archief. Een selectie is nu te zien in het Montjuïc-kasteel. Een intrigerende blik op de impact en omvang van de repressie van het Franco-regime in Catalonië.

Entorn 1900. Tot 17 mei 2014. Archivo Fotográfico de Barcelona. Plaça de Pons i Clerch, 2, 2a. planta. Maandag t/m vrijdag 09.00-14.00 uur. Woensdag en donderdag ook16.00-18.00 uur. Entree gratis.
www.bcn.cat/arxiufotografic

Els Papers de CADCI: Memòria Recuperada. Tot 1 juni 2014. Kasteel van Montjuïc, tentoonstellingszalen 16 en 17. Dagelijks 09.00-19.00 uur. Entree gratis. www.bcn.cat/castelldemontjuic



BCN BITES - kijk voor meer nieuws over Barcelona en Catalonië op onze Facebook pagina!

Sneeuwvlokje is dood - Kuifje leeft

Vandaag al weer tien jaar dood: Copito de Nieve, (Floqueo de Neu in het Catalaans). Jagers ontdekte in 1966 de albino-gorilla in de binnenlanden van Equatoriaal-Guinea. Voor 15.000 peseta´s (zo´n 130 dollar) verkaste het dier naar de dierentuin van Barcelona. Daar was Sneeuwvlokje de sterattractie,  tot zijn dood op circa 40-jarige leeftijd in 2003.

Barcelonese onderzoekers ontdekten pas dit jaar de oorzaak van Sneeuwvlokje´s albinisme: inteelt. Boosdoener is een mutatie van het gen SLC45A2, waardoor het lichaam te weinig huidkleurstof aanmaakt. Voor een albino echter, moeten beide ouders het afwijkende gen hebben. De kans daarop is natuurlijk groter bij familiaire liefde. Het ADN van de witte gorilla vertoont dan ook 12% inteelt. Dat wijst volgens de onderzoekers op drie mogelijkheden: gevrij tussen opa en nicht, broer en zus of, in dit geval het meest waarschijnlijk, tussen oom en nicht. Een vrijpartij met uiteindelijk dodelijke gevolgen: Sneeuwvlokje stierf aan huidkanker.

Een vrijpartij met uiteindelijk dodelijke gevolgen: Sneeuwvlokje stierf aan huidkanker

Wat zich rond Sneeuwvlokje´s geboortejaar in de familie Koeman afspeelde, we weten het niet. Zeker is dat Meneer Hak (50 nu en springlevend) in zijn periode als FC Barcelona-speler niet de bijnaam Copito de Nieve had, zoals veel Nederlandse toeristen nog steeds denken. Blonde Ronald was hier Tintin. Kuifje dus.




BCN BITES - kijk voor meer nieuws over Barcelona en Catalonië op onze Facebook pagina!

Barcelona houdt open huis

Casa Planells

Mooi die Arc de Triomf in Barcelona, maar kun je er ook op?

Eén weekend per jaar, tijdens 48 H Open House Barcelona! Een gratis architectuurfestival, dat 19 en 20 oktober voor de vierde keer plaatsvindt. Twee dagen lang bezoek je allerlei architectonische hoogstandjes van de Catalaanse hoofdstad die normaal zijn gesloten voor het publiek.

De Arc de Triomf is om veiligheidsredenen alleen toegankelijk voor  + 18, maar voor jong (en oud) blijft er genoeg te beleven. Er is keuze uit meer dan 150 locaties. Nieuw dit jaar zijn onder meer het gerenoveerde Teatre Principal aan de Ramblas (het oudste theater van Barcelona) en Casa Planells (Diagonal 332) van Josep Maria Jujol, Gaudí´s meest getalenteerde assistent.

 
Op de website van 48 H Open House vind je een handige kaart, met bij elke locatie de exacte openingstijden.



BCN BITES - kijk voor meer nieuws over Barcelona en Catalonië op onze Facebook pagina!

Barcelona in 1964: polo-dames en barakken

Carles Barba i Massaggué (Terrassa, 1923) was in de jaren zestig een succesvolle wolhandelaar en als zodanig een gewaardeerd lid van de burgermaatschappij.  Tegelijkertijd was Barba een sociaal bewogen amateurfilmer, met een scherp oog voor de onrechtvaardigheid van het leven.  Dat leverde in 1964 deze prachtige documentaire over Barcelona op:

BCN BITES - kijk voor meer nieuws over Barcelona en Catalonië op onze Facebook pagina!