Barcelona in beeld: arm versus rijk

Trinitat Nova, 1965.

Het was een week geleden ‘nieuws’, dankzij een rapport van Oxfam Intermón: na Cyprus is Spanje het land waar sinds het begin van de crisis het gat tussen arm en rijk het snelst is gegroeid. De meest veelzeggende vergelijking: de 20 rijkste Spanjaarden bezitten samen ruim 115 miljard euro evenveel als de 30 procent armsten van het land

Inzoomend op Barcelona: een bewoner van de rijkste buurt (Pedralbes) verdient nu gemiddeld 7.2 keer zoveel als iemand die Trinitat Nova woont

Maar nieuws? Het is hetzelfde liedje van altijd: The rich get richer, and the poor get poorer.

Een kleine greep uit de doos met oude foto´s

Tennisclub in Sarrià, 1913

Vrouwenprotest voor betere leefomstandigheden, 1910

Op de paardenrenbaan van Can Tunis



Een barakwoning in Can Tunis.

 

 

Souperen in het Liceu-theater, 1948.

 



 

De was ophangen op de Montjuïc, 1948



Barcelona in zwart-wit

Mercat del Born  (nu Born Centre Cultural), 1964.

“De fotografie waarvan ik houd is niet die waarin de fotograaf zich uitdrukt, maar die de werkelijkheid laat zien”, zei Xavier Miserachs (Barcelona 1937-Badalona 1998) ooit.

Heilige Week in Barcelona, 1962.

Zijn familie doneerde het omvangrijke archief van de fotograaf in 2011 aan het MACBA in Barcelona. In dit museum is vanaf morgen een selectie te zien, met vooral zwart-wit foto´s uit de vroege jaren zestig, eerder gepubliceerd in het boek Barcelona. Blanc i negre (1964).

Feesten van de wijk Gràcia, 1964.

Miserachs Barcelona.  MACBA, Plaça dels Àngels 1.
Van 18 september 2015 t/m 27 maart 2016. Prijs: 10 €
Voor meer info, klik hier.

Website over Xavier Miserachs: http://www.miserachs.com

BCN BITES - kijk voor meer nieuws over Barcelona en Catalonië op onze Facebook pagina!

Barcelona 1900 - het goede leven in beeld

 Koetsen, fietsen en zeilboten, maar ook de eerste olifant in de dierentuin. Wie een blik wil werpen op het leven in Barcelona rond 1900 bezoekt de komende maanden het Modernisme-museum van de stad. Daar zijn tijdelijk niet eerder gepubliceerde foto´s uit die periode te zien, onder de titel Retrat de Barcelona, evolució d’ una ciutat (Portret van Barcelona, de evolutie van een stad).

Een eenzijdige blik is het wel. Wat we zien zijn vooral scènes uit het leven van de gegoede burgerij. Geen foto´s dus van de ellende en armoede in bijvoorbeeld El Raval. Wél veel plaatjes van welvarende Eixample-bewoners en hun pleziertjes.

Misschien hoort dat ook wel bij een museum dat  is gewijd  aan het Modernisme. De rijke fabriekseigenaren van Barcelona besteedden hun geld immers liever aan fraaie Modernistische panden in de Eixample dan aan het verbeteren van de leef- en werkomstandigheden van hun arbeiders.

Niet te zien op de tentoonstelling: straatkinderen in Barcelona rond 1900.

Een treffend voorbeeld is wat er gebeurde tijdens de Eerste Wereldoorlog. Het neutrale Spanje leverde goederen aan beide kampen. Het geld stroomde binnen. Nooit werden in de Eixample zoveel fraaie panden gebouwd als in de periode 1914-1918. De lonen ondertussen stegen licht, de kosten voor basisgoederen veel meer. Nettoresultaat voor de arbeiders: een  terugval in levensstandaard van 25 procent.

Een in het museum vertoonde documentaire vertelt het achtergrondverhaal bij de foto´s. Hieronder de trailer.

Retrat de Barcelona, evolució d’ una ciutat . Museu Modernisme Bcn . Nog t/m 15 oktober 2015. Carrer Balmes 48. Di t/m za, 10.30- 19.00 uur. Zo 10.30-14.00 uur. Ma en feestdagen gesloten.  Metro: Paseo de Gracia (Líneas 2, 3 y 4), Universitat (Líneas 1 y 2).



Fietsen of wandelen door Barcelona met een lokale  NL-gids? Barcelona Revisited!


BCN BITES - kijk voor meer nieuws over Barcelona en Catalonië op onze Facebook pagina!
 

Jessica Lange: jaagster op momenten in Barcelona

Dol op snapshots is ze, Jessica Lange (1949), maar ze haat selfies. Wie deze zelfbenoemde 'jaagster op momenten' vandaag in de straten van Barcelona is tegengekomen, had dus pech.

De Sant Jordi-plaatjes van de Amerikaanse actrice - analoog en in zwart-wit geschoten met haar Leica M - zijn mogelijk in de toekomst te zien.

Voorlopig kunnen liefhebbers terecht bij Unseen, een overzicht van Lange's jachttrofeeën  uit de afgelopen jaren. 'Moody', 'gerustellend', maar ook 'verontrustend' zijn termen die in het verleden zijn gebruikt om haar werk als fotografe te karakteriseren.


Een zwart-wit portret van Jessica Lange uit de oude doos (1984), gemaakt door een andere beroemde fotograaf: Bruce Webber.



 Jessica Lang. Unseen. In: Arts Santa Mònica, La Rambla 7. Nog t/m 28 juni 2015. Toegang gratis.

BCN BITES - kijk voor meer nieuws over Barcelona en Catalonië op onze Facebook pagina!


Voortaan vind je (bijna) elke dag dit soort berichten over Barcelona op deze blog. Korte signaleringen van wat op dit moment de moeite waard is om te ervaren in de Catalaanse hoofdstad.
Langere stukken over het toen en nu van Barcelona verschijnen voortaan op mijn site voor fiets- en wandeltours door Barcelona: Barcelona Revisited.

De billen van een honkvaste boekhouder

Je hebt borsten- en billenmannen. Joan Colom was  een billenman. Hij moest wel. Fotograaf Colom wilde het echte leven vangen, niet een geposeerde versie daarvan. Daarom schoot de fotograaf zijn plaatjes meestal vanaf heuphoogte. Terloops. Stiekem. Op Coloms foto´s van Ravalhoertjes zie je dan ook nauwelijks een buste. Konten des te meer. De beroemdste is deze:

Een prachtig, mooi rond exemplaar, dat overigens ook de derrière zou kunnen zijn van een kooplustige dame. 'Wat ligt daar nou in die etalage?’

De snapshots vereisten veel geduld. “Hé lekker ding, gaan we het nog doen of hoe zit dat?” vroeg een hoertje soms, wanneer Colom weer eens vier uur lang op één plek had staan posten, wachtend op Het Moment. 

 “Hé lekker ding, gaan we het nog doen of hoe zit dat?” vroeg een hoertje soms.

De fotograaf vertelde over zijn werkmethode aan een verslaggever van de Britse krant The Independent. Het was 1999. De opschoning van El Raval was in volle gang, de nieuwe rambla was bijna klaar. Van veel plekken restten slechts foto´s. Toeval of niet, maar het Nationaal Museum van Catalonië kwam dat jaar met een reprise van de allereerste Colom-tentoonstelling, uit 1961, La Calle (De straat) genaamd.

Late hobby
In 1961 was Joan Colom (1921) al lange tijd boekhouder bij een textielbedrijf. Fotograferen deed hij pas een paar jaar. Een onderwerp voor zijn late hobby had hij meteen: El Raval. En dan niet het iets betere noordelijke deel waar hij zelf opgroeide, maar de ruige southside, richting haven. Barrio Chino, buurt van hoeren, van arbeiders, en van oude en jonge armoedzaaiers.

Colom fotografeerde het totale leven in de wijk. “De basis van mijn werk is de mens in al zijn verschijningen”, zei hij in het Independent-interview. Maar natuurlijk trokken zijn hoeren de meeste aandacht. In 1964 publiceerde de gerenommeerde uitgeverij Lumen een boek met Coloms hoerenfoto´s, als deel van de serie Palabra e Imagen, Woord en Beeld. Voor het woorden bij de foto´s zorgde Camilo José Cela, de latere Nobelprijswinnaar en persoonlijke vriend van Manuel Fraga, Franco´s minister van Voorlichting en Toerisme. Dankzij die vriendschap kwam de uitgave praktisch ongeschonden door de strenge Spaanse censuur.

Verkoopsucces
Het boek getiteld Izas, Rabizas y Coliopteras (drie historische slang-woorden voor hoeren, een ideetje van Cela) was een instant-verkoopsucces, maar Joan Colom was niet blij. Hij ergerde zich aan de spottende, sarcastische teksten van Cela bij zijn toch zo liefdevol bedoelde foto´s. Een van de geportretteerde hoeren was ook boos. De vrouw begon een rechtzaak, maar kwam vervolgens bij de eerste zitting al niet opdagen. Waarop Joan Colom zich nu écht slecht voelde, zijn camera opborg en begon met een nieuwe hobby: tennissen.

Joan Colom werkte tot zijn pensioen in 1977 als boekhouder bij ‘zijn’ textielbedrijf. Pas eind jaren negentig trok hij weer met zijn Leica door de straten van El Raval. In 2012 doneerde de fotograaf zijn archief aan het Nationaal Museum van Catalonië. Daar is sinds een maand een selectie te zien van ruim 500 foto´s. Naar verluidt is de maker zelf nog niet komen kijken.

Jo faig el carrer – Joan Colom, fotografíes 1957-2010. Museu Nacional d’Art de Catalunya. Metro L 1 en L3 (Pl. Espanya).
Toegang: 6 € (elke zat. Na 15.00 uur gratis). Tijden: di. t/m zat. 10-18 uur; zon- en feestdagen 10-15 uur.

Update: lees hier een artikel over El Raval vandaag (uit de krant van gisteren).
Ook zeer de moeite waard: de filmdocumentaire Monica del Raval - Autobiography of a Whore.


BCN BITES - kijk voor meer nieuws over Barcelona en Catalonië op onze Facebook pagina!