Posts tonen met het label Sant Antoni. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Sant Antoni. Alle posts tonen

17-01-2014

At Barcelona´s Crossroads: De Man die Tweemaal Stierf


Over het verjaardagsfeestje deze week van de heilige Antonius, schutspatroon van huisdieren en goederenvervoerders, hebben we het hier  vorig jaar uitgebreid gehad.  Deze keer iets meer over de Barcelonese buurt die zijn draagt en waar zijn feest misschien wel het uitbundigst wordt gevierd.

Sant Antoni heeft haar oorsprong in de kerk die in de Middeleeuwen stond bij de poort van Sant Antoni, waar nu Carrer de Sant Antoni Abad en de Ronda de Sant Antoni samenkomen. Iets verderop, langs de weg richting het dorp Sants, lag de Coll de Creu (nu de 'crossroads' van Paral.lel en Carrer Mistral) Een kleine puist in de vlakte, met daarop een kruis dat de grens van de stad aangaf. Ergens in de vijftiende kreeg het kruis een dak. Sindsdien stond de plek bekend als La Creu Oberta, het overdekte kruis.

Vijf galgen
Dat doodsymbool op de kleine heuvel paste wonderwel. Pal naast het kruis stond namelijk tot 1715 een van de vijf galgen van de stad. Terechtgestelden liet men nog tijden aan de galg hangen, als afschrikwekkend voorbeeld voor vreemdelingen met snode planen.

Er wordt gezegd dat passanten ter plekke altijd een gebed deden voor deze ongelukkigen. Zo ook ooit een ridder die, enigszins gespannen en in zichzelf gekeerd, op weg was naar een duel. De man, laten we hem ridder 1 noemen, stapte van zijn paard, ging op de knieën en bad voor het zielenheil van het bungelende lijk voor zijn ogen.

Nevelen
Na gedane zaken reed hij verder, naar de afgesproken plaats. Daar aangekomen trof hij echter niet zijn opponent (ridder 2) maar een in nevelen gehulde onbekende. De raadselachtige figuur vroeg hem om zijn harnas, helm en paard. De stomverbaasde ridder weigerde eerst. Toen de ander echter aanhield, bewerende dat het een zaak was ‘van leven en dood’, ging hij overstag. Even later reed de vreemdeling, vermomd als ridder 1, naar de plek waar ridder 2 in hinderlaag lag om zo ridder 1 op slinkse wijze om zeep te kunnen helpen.

De laatste stond dus zonder harnas en paard op La Creu Oberta. In de verte hoorde hij de kreten van vechtende mannen. Al snel werd het stil.  Een paar minuten later was de nevelman terug op de kruising. “Ik ben de gehangene voor wie je hebt gebeden”, sprak hij. “Als dank wilde ik je de dood besparen. Hier heb je je bezittingen terug. Doe me een lol en hang me weer op mijn plek.” . De ridder trok wit weg, maar deed wat zijn redder hem had gevraagd. Vervolgens gaf hij zijn paard de sporen en vertrok voorgoed uit Barcelona. Nooit werd meer iets van hem vernomen.  Van de ‘Man die Tweemaal Stierf' evenmin. Uiteraard. Hoewel: in de Carrer del Peu de la Creu (Voet van het Kruis) zat tot voor heel kort een van de beste koffietentjes van de stad: Satan´s Coffee Corner.




Het Festa Major de Sant Antoni 2014 begint vandaag en duurt t/m 26 januari. Het programma vind je hier.









BCN BITES - kijk voor meer nieuws over Barcelona en Catalonië op onze Facebook pagina!

02-02-2012

What´s in a name: la quinta forca


Lange tijd, vanaf de Middeleeuwen tot in de 19e eeuw, telde Barcelona vijf vaste galgen – naast de mobiele en tijdelijke exemplaren die werden ingezet. Die vijf 'hoofdgalgen´ stonden op drukke punten in Barcelona en op grensovergangen tussen de stad en haar omgeving. Daardoor fungeerden de lugubere werktuigen als permanente waarschuwingsborden voor burgers en buitenlui: Pas op, als je je misdraagt, staat je dit te wachten!  Ook reizigers die per boot in Barcelona arriveerden, konden er niet onderuit. Vanaf zee zagen ze de galg op het Pla de Palau al staan. Welkom in Barcelona!

Andere galgen waren die bij de Sant Antoni-poort (waar nu de gelijknamige markt is); de galg op de Via Augusta bij de juridische grens tussen Sants – toen nog een zelfstandig dorp - en Barcelona, en de galg op de Pla de Boqueria, een plek genoemd naar de boc-querías in de buurt, de joodse winkels waar je geitenvlees (boc=geit) kon kopen. Deze laatste galg stond net buiten de 13e eeuwse stadspoort, pal voor wat nu de ingang van het Liceu-theater op de Ramblas is. De poort werd gemarkeerd door twee wachttorens. In één daarvan woonde eeuwenlang de stadsbeul. De bofkont had zijn werk dus regelmatig vlakbij huis.

Uitnodigend welkom 
Anders was het wanneer hij voor een terechtstelling naar de vijfde galg moest. Galg nummer vijf bevond zich namelijk ver buiten de stadsmuren, bovenop de heuvel Turo de Finestrelles (nu Nus de la Triniat), als uitnodigend welkom voor bezoekers uit de Vallès Occidental. ‘Està a la quinta forca’ ,‘bij de vijfde galg ’, zeiden de Barcelonezen dan ook vanaf een zeker moment, wanneer iets heel ver weg was.

  ‘Bij de vijfde galg ’, zeiden de Barcelonezen, wanneer iets heel ver weg was

De uitdrukking bestaat nog steeds. De vijfde galg in wat nu de wijk Trinitat Vella is, niet meer. Die verdween al 1445. Toen besloot het stadsbestuur de ophangingen voortaan uitsluitend binnen of bij de stadmuren te laten plaatsvinden. Bijna vier eeuwen later, in 1832, werd de galg als executiemiddel om ´humane redenen´ in Spanje en haar koloniën vervangen door de wurgpaal, de garrot vil.

Massa-executie met wurgpalen.
Een apparaat met een – over het algemeen dan – snellere werking en met bovendien zitruimte voor het slachtoffer. Al met al een waardiger manier van sterven, vonden de autoriteiten. En voordien dan ook slechts voorbehouden aan schurken met blauw bloed.