18-12-13

Merry Christmas Mr. Cody! – Buffalo Bill in Barcelona


This was the town of which Columbus set sail for the new world. With the exception of one street and the Columbus monument, the town has little to boast about. Beggars, soldiers, sailors and priests were most in evidence.
Annie Oakley, circa 1925

Ze zijn er echt, mensen die Barcelona niet veel soeps vinden. Annie Oakley was  een van die mensen. De scherpschutster bezocht de stad eind 1889, als sterattractie van Buffalo Bills Wild West, een circus rond het leven in het Wilde Westen. De onderneming werd met straffe hand geleid door William Frederik Cody (1846-1917), Buffafo Bills echte naam.




Buffalo Bill 'in his prime'

Eerder dat jaar was Buffalo Bills Wild West een doorslaand succes op de Wereldtentoonstelling in Parijs. Veel buitenlandse bezoekers kwamen zelfs speciaal voor Bill en zijn capriolen naar de Franse hoofdstad. Bill rook business. Ook een Barcelonese theaterimpresario zag veel peseta´s aan de horizon. In een wip was de zaak beklonken.

The Great Exhibition of Frontier Life, zoals de show in publiciteitsmateriaal werd genoemd, arriveerde op 18 december voor een vijfweeks verblijf in de Catalaanse hoofdstad.  De tweehonderd ‘roodhuiden’, cowboys en cowgirls, 150 paarden en twintig buffels kwamen per boot uit Marseille.  De tenten werden opgeslagen in de Eixample, op een braak stuk liggend terrein aan de carrer Aribau.

De grote man zelf reisde per trein naar Barcelona. Daar nam hij zijn intrek in het luxueuze Cuatro Naciones hotel aan de Ramblas, de enige straat waarop Barcelona in Annie Oakley´s ogen trots kon zijn.

Indianenverhalen 

Indianen-, of, zo u wilt, wild-west-verhalen over Bill in Barcelona zijn er in overvloed:
drie tot veertien  - de ‘bronnen’ verschillen - leden van het gezelschap overleden aan de Spaanse griep; twee Indianen kidnapten een paar kinderen en peuzelden ze vervolgens vrolijk op; Buffalo Bill zelf redde de buitenechtelijke zoon van Sioux-opperhoofd uit de krochten van een bordeel op de flanken van de Tibidabo.


twee Indianen kidnapten een paar kinderen en peuzelden ze vervolgens vrolijk op
En dan werd de stoere revolverheld ook nog eens geplaagd door een opspelende kies. In het Hospital de Sant Pau in Raval werd het kreng getrokken en vervolgens zorgvuldig opgeborgen.


Tweehonderd bedelaars

In haar onvoltooid gebleven autobiografie doet Anne Oakley (1860-1926) naast het citaat hierboven nog
De jonge Annie Oakley

meer negatieve duiten in het zakje:
dat het halve circusgezelschap op een gegeven moment ziek was; dat het maar een haar gescheeld had of de hele show was in quarantaine beland. En dan die armoede in de stad:

Mr B. and Johnny went to the butcher shop for a christmas turkey. The dealer asked them if they would have a wing, a leg, liver of gizard. He could not believe that anyone would buy a whole turkey. Two hunderd beggars followed them and the turkey and the butcher sent a armed guard along.

Merry Christmas Mr. Cody!

Zwaar overdreven, stelt de Schotse Buffalo Bill vorser Chris Dixon in zijn Annie Oakley in Barcelona lezing. Barcelona was immers de rijkste stad van Spanje op dat moment. Mensen daar konden echt wel een hele kalkoen kopen. Een poging om leuk te zijn van Annie, dat kalkoenverhaal, concludeert hij dan ook.

Vals geld 

Ingetogen maar beslist maakt Dixon vervolgens gehakt van de meeste wilde ‘Buffalo Bill in Barcelona’ verhalen. Sommige stammen al van tijdens Bills verblijf in de stad. ‘Een vijfde van de toegangskaarten van de eerste twee shows is betaald met vals geld’, berichtte de krant El Diluvio vlak voor nieuwjaar. Alleen, zo merkt Dixon op, verscheen het bericht wel op 28 december, de Spaanse 1 april en de dag dat de Catalaanse kranten massaal fake-berichten plaatsen.

De prijzige toegangskaarten zouden, naast de koude en de griepepidemie een belangrijke oorzaak zijn dat het publiek wegbleef. Een volgende mythe. De kaarten waren inderdaad duur: 1 tot ruim 5 peseta´s, een kapitaal voor de meeste mensen. Toch werd de show goed bezocht. Op sommige dagen waren de zevenduizend plaatsbewijzen zelfs uitverkocht. En in de kranten verschenen juichende recensies.


De Catalaanse satirische pers vermaakte zich opperbest met Buffalo Bills show.

Buffalo Bills verblijf in Barcelona was dan ook niet de ramp die er later van is gemaakt.  Geen huge succes, maar wel een qualified succes, concludeert taalkundige Dixon met wetenschappelijke precisie.

Anti-Spanje
En Annie Oakley? Was zij een scherpschutster zonder oog voor schoonheid? Hadden de jaren vertroebeld ? Of ging het om anti-Spanje sentiment?
Het laatste, vermoedt Chris Dixon. Oakley´s negatieve oordeel over Barcelona moet zijn oorzaak  hebben in de steeds slechtere verhoudingen tussen de VS en Spanje, culminerend in de Spaans-Amerikaanse oorlog van 1898. 


Annie Oakley had een bloedhekel aan Spanje en Spanjaarden

Dixon heeft op zijn minst een punt. Je kunt ook zeggen: Annie, zeker de latere Annie, had een bloedhekel aan Spanje en Spanjaarden. In april 1898 stuurde ze de volgende brief aan de Amerikaanse president William McKinley:

Dear Sir,
I for one feel confident that your good judgment will carry America safely through without war. But in case of such an event I am ready to place a company of 50 lady sharpshooters at your disposal. Every one of them will be an American, and as they will furnish their own arms and ammunition, will be little, if any, expense to the government.


Annie Oakley in 1922: nog steeds strijdlustig.
Een treffend staaltje vaderlandsliefde, slechts overtroffen door de testosteronversie van Oakley´s baas. ‘How I could drive Spaniards from Cuba with 30.000 Indian braves’,  trompetterde William Cody op 3 april 1998 in een lokale krant.

De Amerikaanse regering ging niet op beide voorstellen in. Later die maand deed Cody nog een dramatische oproep tot militair ingrijpen op Cuba. Toeval of niet, maar een paar dagen daarna was het oorlog.

Gebalsemd
Leden van de Rough Riders, een befaamd cavalerieregiment dat tijdens de oorlog op Cuba vocht, deden later mee aan Buffalo Bills Wild West. In de show speelde ze de slag bij San Juan na, een belangrijk overwinning van de VS op de Spanjaarden. Jarenlang vormde juist dit onderdeel de climax van de voorstelling.

Geen wonder dat Oakley en Cody niet terugkeerden naar Barcelona. Op 20 januari 1890 waren ze voor altijd weggevaren, met bestemming Napels, de volgende stop tijdens de European Tour. Op de Barcelonese verlieslijst: één persoon (spreekstalmeester Frank Richmond, overleden aan ‘natuurlijke oorzaken’) en één kies.


Het lichaam van Richmond werd gebalsemd en naar Amerika vervoerd. De kies bleef achter in Barcelona. Daar was zij te zien in het anatomisch museum van het Hospital de la Sant Creu i Sant Pau. Totdat in 2005 de renovatie van dit meesterwerk van Lluís Domènech i Montaner begon en het laatste spoor van Buffalo Bills verblijf in Barcelona op mysterieuze wijze verdween.





BCN BITES - kijk voor meer nieuws over Barcelona en Catalonië op onze Facebook pagina!

Geen opmerkingen:

Een reactie posten