20-09-12

Het pacto fiscal is mislukt, maar Barcelona viert feest: Mercè 2012


Ruim een week na de Diada en pal de mislukking van het pacto fiscal  is  het toch bijna  feest in Barcelona. Een écht feest dit keer, en het belangrijkste van de stad, het Fiesta Mayor. De Barcelonezen vieren de verjaardag van Mercè (Maria zouden wij zeggen), beschermheilige van de stad. Haar naamdag valt op 24 september, maar zoals bij elk Fiesta Mayor in Spanje gaan ook in Barcelona de festiviteiten dagenlang door. Muziek, dans, theater, optochten, copas y tapas… Mercè betekent vier dagen lang genieten. 

 Net zoals vorig jaar is er veel ruimte ingebouwd voor de traditie. Natuurlijk is er de onvermijdelijke sardana, de Catalaanse nationale dans. Maar ook: optochten  met gegants (reuzen)  en de castellers met hun menselijke kastelen. Geen dagelijkse kost in Doetinchem of Sint-Gils-bij-Dendermonde. 

Castellers op het Plaça de Sant Felip Neri.
Nu is die sardana in mijn ogen een stijf ogende kringdans, waarbij vergeleken de oer-Hollandse klompendans een staaltje van erotische verleidingskunst is. Maar zo´n stoet met reuzen is altijd aardig om te zien, zeker voor kinderen. En het bouwen van een menselijk kasteel is gewoon spannend: ´stort tie in of stort tie niet in?´

Muziek, dans, theater, optochten, copas y tapas… Mercè betekent vier dagen lang genieten

Waar de Catalanen ook heel goed in zijn, is spelen met vuur. Met de Piromusical en de Correfoc als twee absolute hoogtepunten van het Mercè–festival. De Piromusical is een vuurwerkspektakel bij de fonteinen aan de voet van Montjuïc; de Correfoc een optocht van voetzoekers gooiende duivels en vuurspuwende draken langs de Via Laietana, de lange straat die de oude Gotische wijk scheidt van het ´nieuwere´ La Ribera. 

Moslimpiraten
Mercè – of Mare de Deu de la Mercè, zoals ze voluit heet – zal het feestgedruis goedkeurend volgen vanaf haar hoge positie op haar eigen kerk, vlak achter de oude haven. De locatie van deze Basílica de la Mercè verwijst naar hoe het zo gekomen is tussen Mercè en Barcelona. 

Het begon allemaal in 1203, toen de Barcelonese koopman Pere Nolasc vanuit Valencia startte met het verzamelen en betalen van losgeld voor christenen die op en  rond de Middellandse Zee gevangen waren genomen door moslimpiraten. Jaren later, in 1218, verscheen Mercè in een droom aan de nobele Pere en vroeg hem een kloosterorde te stichten, gewijd aan de christenen die in handen van de moslimpiraten waren gevallen. Geholpen door onder andere koning Jaume 1 stichtte Pere vervolgens de orde van La Mercè en bouwde in 1267 diens eerste kerk. Logisch, gezien het doel van de orde, dat deze vlakbij zee verrees, op de plaats waar nu de basiliek staat.

Mercè ondertussen, liet eeuwen niks meer van zich horen. Totdat ze in 1687, aangeroepen door het wanhopige stadsbestuur, Barcelona van een sprinkhanenplaag verloste. Waarop de dankbare notabelen haar tot beschermheilige van de stad uitriepen. Een beslissing die pas in 1868 door de toenmalige paus werd goedgekeurd. Kennelijk stond de katholieke kerk tot dan toe aan de kant van die ándere beschermheilige van Barcelona, Santa Eulália, die volgens de overlevering in de aan haar gewijde kathedraal begraven ligt. Eulália was haar titel in 1687 aan Mercè kwijtgeraakt. In 1868 werd Eulália´s degradatie teruggedraaid, hetzij gedeeltelijk: ze moest haar positie voortaan delen met Mercè.



De tranen van Eulália 
En het is aan Mercè aan wie het belangrijkste feest van de stad is gewijd. Tot groot verdriet van Eulália. Want háár dag (12 februari) achten de Barcelonezen nauwelijks een feestje waard. “De tranen van Eulália”, zeggen ze tegen elkaar, wanneer het regent tijdens Mercè – ja, dat gebeurt weleens. Tranen van verdriet. Of van woede kun je zeggen – en dan is die regen een poging van Eulália om Mercè´s feestje te verstieren. Want temperament, dat heeft deze heilige maagd. Volgens een moderne legende is haar beeld in de kathedraal zelfs een keer van z´n sokkel gestapt om bij de burgemeester verhaal te gaan halen voor de geringe aandacht van Barcelona´s bevolking.

Maar dat was in 1924. Tegenwoordig heeft Eulália vast een stuk minder te zeuren. Aandacht krijgt ze immers genoeg. In ieder geval ´van buiten´. Haar kathedraal wordt elke dag door duizenden toeristen bezocht. De basiliek van Mercè moet het doen met een paar bezoekers…


Het volledige programma van Mercè 2012  vind je hier.

Niet echt populair: de Basílica de la Mercè

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen